Plantenbakken en potten spuiten

Op een balkon of terras staat meestal een allegaartje: een paar oranje terracottapotten, twee zwarte kunststof bakken van de bouwmarkt en een oude zinken teil. Los van elkaar prima, bij elkaar rommelig. Alles in dezelfde kleur spuiten trekt het in één middag recht, en het kost minder dan één nieuwe grote bak.

Het addertje zit in het materiaal. Terracotta, kunststof, zink en gietijzer reageren compleet verschillend op verf. Behandel je ze alle drie hetzelfde, dan bladdert de ene pot al na de eerste regenbui terwijl de andere prima blijft.

Per materiaal: wat je moet weten

Terracotta en beton. Poreus materiaal zuigt vocht op als een spons. De eerste laklaag zakt grotendeels weg in de poriën, en vocht dat van binnenuit terugkomt duwt de verf er later weer af. Laat een pot die buiten heeft gestaan daarom een paar dagen binnen drogen voor je begint. Borstel witte kalkaanslag eraf, dat is een losse laag waar niets op hecht.

Kunststof. Gladde plastic bakken hebben lossingsmiddel en weekmakers aan de buitenkant, precies zoals tuinstoelen. Ontvetten, licht opruwen en een hechtprimer zijn hier verplicht. Zonder die tussenlaag laat de kleur binnen een seizoen los.

Zink, staal en gietijzer. Hier is roest de vijand. Schuur losse roest en bladders weg tot je vaste ondergrond hebt, ontvet daarna en zet er een roestwerende grondlaag op. Nieuw zink is bovendien glad en licht vettig, dus ook dat vraagt om ontvetten en een geschikte primer.

Voor een gemengde set potten is een multiprimer vaak de praktische keuze, omdat je dan met één bus over meerdere ondergronden heen kunt. Kijk wel altijd op het technisch informatieblad of jouw materiaal er echt bij staat.

Het stappenplan

1. Maak schoon. Aarde, algen en zoutuitslag eraf met water en een borstel. Bij zeer vieze potten helpt een sopje met ontvetter.
2. Laat volledig drogen. Bij poreus materiaal betekent dat dagen, niet uren. Een pot die van binnen nog vochtig is, blaast je verf er later af.
3. Schuur waar nodig. Kunststof matteren, metaal ontroesten, hout gladmaken. Stof daarna goed af.
4. Plak af wat kleurloos moet blijven. Denk aan een sierrand of een gedeelte dat je bewust ruw wilt houden.
5. Spuit de grondlaag in twee dunne lagen. Werk rond de pot in banen die elkaar half overlappen.
6. Breng de kleur aan in drie dunne lagen in plaats van één dikke. Houd 25 tot 30 centimeter afstand en blijf bewegen, ook rond de bovenrand.
7. Laat volledig uitharden volgens de tijden op het blad, dus niet alleen stofdroog.

Handige truc: zet de pot op een omgekeerde emmer. Zo loop je er rondom omheen zonder hem aan te raken en spuit je de onderrand meteen mee.

De binnenkant laat je met rust

Komen er planten in de pot, spuit dan alleen de buitenkant. De binnenkant staat permanent in contact met vochtige aarde en wortels. Verf hecht daar slecht, laat op den duur los in schilfers door de aarde, en je weet niet hoe de laklaag zich verhoudt tot wat je erin kweekt. Bij eetbare gewassen is dat helemaal geen risico dat je wilt nemen.

Spuit dus tot ongeveer een centimeter over de bovenrand naar binnen, meer niet. Wil je de binnenkant beschermen tegen vocht, gebruik dan een binnenzak of een losse kunststof pot in de gespoten sierpot.

Vul de pot pas als de lak echt is doorgehard. Vochtige aarde tegen een halfdroge laklaag geeft blijvende afdrukken en zachte plekken. Reken op meer dan de droogtijd die op de bus staat, zeker bij koel weer.

Kleur en effect

Voor een rustig geheel spuit je alle potten in dezelfde matte tint en laat je de beplanting het werk doen. Speciale lak voor plantenbakken en potten is gemaakt voor buitengebruik en houdt uv en regen beter tegen dan binnenlak.

Voor een verweerde look kun je bewust een roesteffect opbouwen, mooi bij zinken bakken. Spuit je ook je tuinbeelden en lantaarns mee, gebruik dan dezelfde lak voor tuindecoratie. In Tuinmeubels opknappen met een spuitbus lees je hoe je die kleuren afstemt op je zitgedeelte, en in Buiten spuiten: temperatuur, wind en hechting staat wanneer je beter een dag wacht.

Werk buiten of goed geventileerd, draag bij oplosmiddelhoudende lak een masker met dampfilter en bewaar bussen niet in de zon of boven 50 graden.

Veelgestelde vragen

Kun je een terracotta pot gewoon overspuiten?

Ja, mits de pot kurkdroog is en je de kalkaanslag eraf borstelt. Poreus terracotta zuigt de eerste laag grotendeels op, dus reken op een extra laag of een primer die de poriën dichtzet.

Mag ik de binnenkant van een plantenbak spuiten?

Beter niet als er planten in komen. De verf hecht slecht op permanent vochtige binnenwanden en kan in de aarde terechtkomen, dus spuit alleen de buitenkant en een klein stukje over de rand.

Hoe lang moet verf drogen voordat ik de pot vul met aarde?

Wacht tot de lak echt doorgehard is en niet alleen stofdroog, wat bij dikkere lagen en koel weer flink langer duurt. Houd de uithardingstijd uit het technisch informatieblad aan en tel er bij twijfel een dag bij op.

Welke verf blijft op een zinken bak zitten?

Ontvet het zink eerst en gebruik daarna een roestwerende grondlaag die geschikt is voor gegalvaniseerd metaal. Daarop kun je vrijwel elke buitenlak in de kleur van je keuze aanbrengen.