Roestomvormer

Wat doet een roestomvormer?

Een roestomvormer is een middel dat bestaande roest chemisch omzet in een stabiele laag die niet verder roest. De meeste roestomvormers werken met looizuur of fosforzuur. Die reageren met het ijzeroxide en vormen een donkere, vaak blauwzwarte laag die vast op het metaal zit en als basis dient voor primer en lak.

Het voordeel: je hoeft niet elk laatste roestje weg te schuren. Juist in putjes, naden en op plekken waar je met schuurpapier niet bij komt, maakt dat veel uit. Een wondermiddel is het niet. Een roestomvormer werkt alleen op vastzittende roest, niet op dikke, losse roestschilfers.

Wanneer gebruik je roestomvormer?

• Roest in putjes en naden die achterblijft na het borstelen of schuren.
• Lastig bereikbare plekken, zoals profielen, hoeken van een frame en de ruimte achter beugels.
• Grote objecten die je niet volledig tot blank metaal kunt schuren, zoals een balkonhek, een container of een machine.
• Restauratie van oud gereedschap, onderdelen en klassiekers.

Op blank metaal heeft een roestomvormer geen zin: er is geen roest om mee te reageren. Daar gebruik je direct een primer, of op lasnaden en beschadigde verzinkte delen zinkspray met een hoog zinkgehalte.

Ook op aluminium en verzinkt staal doet een roestomvormer niets. Die metalen roesten niet zoals ijzer, maar krijgen een witte oxidelaag. Schuur die weg en spuit daarna een primer die bij het metaal past.

Zo werk je met roestomvormer in spuitbus

1. Verwijder losse roest. Borstel schilfers, bladders en losse roest weg met een draadborstel. Vastzittende roest mag blijven zitten.
2. Ontvet en maak stofvrij. Vet en roeststof houden de reactie tegen. Gebruik een ontvetter in spuitbus en laat het metaal droog worden.
3. Spuit een dunne, gelijkmatige laag op de roestplekken. Meer is niet beter: een dikke laag reageert niet sneller en droogt slechter.
4. Laat reageren. De roest kleurt vrij snel donker, meestal blauwzwart tot donkerbruin. Zie je na de reactietijd nog bruine of oranje plekjes, dan was de roest daar te dik of te los of kwam er te weinig middel op. Borstel die plekken bij en spuit ze opnieuw.
5. Overschilderen. Dat doe je pas na de wachttijd op de bus, die soms een hele dag duurt en bij kou nog langer. De omgezette laag is stabiel, maar houdt jaren weer en UV niet tegen. Werk hem daarom af met een primer en lak, bijvoorbeeld een epoxy primer uit de spuitbus of een roestwerende primer met een kleurlak erover. Kijk op de bus of je direct mag aflakken.

Tip: werk bij voorkeur tussen 15 en 25 °C en niet in de volle zon. Bij kou verloopt de reactie traag, en in de felle zon kan de laag indrogen voordat hij zijn werk heeft gedaan.

Doorgeroest? Dan helpt omzetten niet meer

Zit er een gat in het metaal, of is de plaat zo dun dat je er met een schroevendraaier doorheen prikt, dan is omzetten niet genoeg. Slijp of knip het aangetaste deel weg en herstel het met nieuw plaatwerk, of vul kleine gaten met glasvezelplamuur. Onder een auto of aanhanger werk je de reparatie daarna af met primer en een underbodycoating tegen steenslag.

Veilig werken met roestomvormer

De meeste roestomvormers bevatten zuren die je huid en ogen kunnen irriteren. Draag handschoenen van nitril en een veiligheidsbril, en zorg voor goede ventilatie. Spetters op lak, natuursteen of chroom veeg je direct weg, want het middel kan daar vlekken geven.