Maskers

Adembescherming: welk masker heb je nodig?

Adembescherming is een masker dat de lucht filtert voordat je die inademt. Het juiste masker kies je op basis van wat er in de lucht zit: deeltjes zoals stof en nevel, dampen en gassen, of allebei. Een stofmasker vangt alleen deeltjes op. Voor dampen heb je een filter met actieve kool nodig, en bij spuitwerk meestal een combinatie van beide.

Daarnaast kies je tussen wegwerp en herbruikbaar, en tussen een masker voor neus en mond of een masker voor je hele gezicht. Hieronder zetten we die keuzes op een rij.

Stofmasker of masker met gasfilter?

• Stofmasker (FFP): een wegwerpmasker volgens EN 149 dat deeltjes filtert. Een FFP2 masker is genoeg voor de meeste schuurklussen, een FFP3 stofmasker gebruik je bij zeer fijn of schadelijk stof.
• Masker met gasfilter: een filter van actieve kool bindt organische dampen, zoals de oplosmiddelen in lak, verdunner en reinigers. Een los gasfilter is niet bedoeld tegen stof.
• Combinatiefilter: een gasfilter en een deeltjesfilter in één, zoals A1P2 of A2P3. Dit heb je nodig bij spuiten, omdat daar zowel nevel als dampen vrijkomen. Hoe je zo’n filtercode leest, staat uitgelegd bij de spuitmaskers.

Wegwerp, onderhoudsvrij of herbruikbaar?

Een FFP masker gooi je na gebruik weg; staat er NR op, dan is het bedoeld voor maximaal één werkdienst. Een onderhoudsvrij masker volgens EN 405, zoals de 3M 06941 met FFA1P2D en de 3M 06942 met FFA2P3D, heeft ingebouwde filters en gaat bij af en toe gebruik meerdere klussen mee. Een halfgelaatsmasker volgens EN 140 is het meest duurzaam: het gelaatstuk gebruik je jarenlang en je vervangt alleen de filters. In deze categorie staan onder meer de 3M 7500 van siliconen zonder filters, een compleet 3M halfgelaatsmasker uit de 7000 serie, een 3M A1P2 set en losse A1-koolstoffilters, P2-stoffilters en 501 filterhouders.

Halfgelaat of volgelaat?

Een halfgelaatsmasker bedekt je neus, mond en kin. Het is licht, je combineert het met een bril en voor de meeste spuit- en schuurklussen is het voldoende. Een volgelaatsmasker volgens EN 136 bedekt je hele gezicht, inclusief je ogen. Dat kies je als dampen of nevel je ogen irriteren, bijvoorbeeld bij langdurig spuitwerk binnen of bij producten met isocyanaten. Een volgelaatsmasker biedt doorgaans ook een hogere beschermingsfactor dan een halfgelaatsmasker.

Welk masker bij welke klus?

• Schuren van plamuur, primer en zachthout: een FFP2 stofmasker of een halfgelaatsmasker met P2-filters.
• Veel schuren, hardhout of oude verflagen: een FFP3 stofmasker of een halfgelaatsmasker met P3-filters.
• Kort spuiten met een spuitbus buiten: ook in de buitenlucht adem je nevel en dampen in, zeker als je dicht bij je werkstuk staat of als het windstil is. Een spuitmasker of halfgelaatsmasker met A1P2 is dan meestal genoeg.
• Langer of binnen spuiten: een halfgelaats- of volgelaatsmasker met A2P2- of A2P3-filters.
• 2K-lak met isocyanaten: een halfgelaats- of volgelaatsmasker, en bij langdurig werk een systeem met verse luchttoevoer. Voor de filterkeuze volg je het etiket en het veiligheidsinformatieblad.

Werk je met 2K-lak uit de spuitbus, lees dan altijd eerst het etiket: isocyanaten kunnen je luchtwegen overgevoelig maken. Bij schuurwerk helpt stofarm werken net zo veel als een goed masker: schuur nat waar het kan en gebruik afzuiging op je schuurmachine.

Zo zit een masker goed

Een masker beschermt alleen als de lucht door het filter gaat en niet langs de rand. Kies de juiste maat, trek de banden gelijkmatig aan en controleer bij elk gebruik of het masker goed afsluit. Beslaat je bril, dan lekt het masker vaak bij je neusrug: verstel de banden of kies een andere maat. Met een baard of stoppels van een paar dagen lukt die afsluiting niet. Scheer je dus voor het werk, of kies een systeem met een kap en aangedreven luchttoevoer; dat hoeft niet op je huid af te sluiten.

Of je masker nog beschermt, merk je aan twee signalen. Ruik of proef je oplosmiddel, dan is de kool verzadigd. Gaat inademen zwaarder, dan zit het deeltjesfilter vol. Kijk daarnaast voor elk gebruik de rand, de banden en de ventielen na en vervang wat beschadigd is.

Adembescherming is één onderdeel van je uitrusting. Bij spuitwerk horen ook chemisch bestendige handschoenen, bij slijpen en schuren ook oogbescherming en gehoorbescherming. Alle middelen op een rij vind je bij persoonlijke bescherming.