Koudspray & detectie

Zo werkt koudspray

Koudspray, ook wel freezer of vriesspray genoemd, is een spuitbus met vloeibaar gas dat bij het verdampen veel warmte onttrekt aan het oppervlak waarop je spuit. Het onderdeel koelt daardoor in enkele seconden sterk af. De meeste freezers halen aan het oppervlak tientallen graden onder nul; de precieze temperatuur staat op de bus. Hoe koud het onderdeel echt wordt, hangt ook af van hoe lang en hoe dichtbij je spuit. Metaal krimpt bij kou, en elektronische componenten gedragen zich anders als ze koud zijn. Van die twee eigenschappen maak je gebruik bij monteren, losmaken en foutzoeken.

Krimpen, losmaken en foutzoeken

• Krimpen voor montage: met de Koud Krimp Freezer koel je een pen, bus of lagerring die in een krappe passing moet. Door de kou wordt het onderdeel een fractie kleiner en schuift het makkelijker op zijn plek. Warmt het weer op, dan zit het klemvast. Werk snel en leg alles klaar voordat je spuit.
• Losmaken met schokolie: de Koud Krimp Schock Olie koelt een vastgeroeste verbinding plotseling af. Door het temperatuurverschil ontstaan kleine scheurtjes in de roest, waar de olie direct in trekt. Laat het middel een paar minuten inwerken en draai de bout daarna los.
• Foutzoeken in elektronica: met de Breuk Detectie Elektronica Freezer koel je componenten één voor één af. Verdwijnt of verschijnt een storing op het moment dat je een onderdeel koelt, dan heb je de boosdoener gevonden. Zo vind je haarscheurtjes in soldeer, slechte verbindingen en onderdelen die bij warmte haperen. Na de reparatie maak je de contacten schoon met een reiniger voor elektrische contacten.

Lekzoekspray: lekken zichtbaar maken

Een klein lek in een persluchtleiding, gasleiding of koppeling hoor en zie je vaak niet. Met lekzoekspray breng je een dun laagje vloeistof aan op de verdachte plek. Ontsnapt er lucht of gas, dan ontstaan er binnen een paar seconden belletjes of schuim, precies op het lek. Veeg de vloeistof na het testen af. Controleer je een gasleiding, kijk dan eerst op de bus voor welke gassen de spray bedoeld is.

Zit het lek in schroefdraad, dan dicht je de verbinding opnieuw af, bijvoorbeeld met PTFE-tape. Let op: zoek een gaslek nooit met een aansteker of open vlam. Ruik je gas, draai dan de toevoer dicht en zet ramen en deuren open. Gebruik voor gasleidingen alleen tape die daarvoor is goedgekeurd, en laat reparaties aan een gasinstallatie altijd over aan een installateur.

Zo werk je veilig met koudspray

• Draag handschoenen en bescherm je ogen. Koudspray op je huid kan bevriezingsverschijnselen geven.
• Spuit in korte stoten en gebruik het rietje om gericht te koelen.
• Veel koudsprays bevatten brandbaar drijfgas. Spuit niet in de buurt van vonken en kijk op het etiket of de spray gebruikt mag worden op apparatuur die onder spanning staat.
• Zoek je een storing terwijl het circuit aanstaat, gebruik dan alleen een freezer voor elektronica. Bij laagspanning kun je zelf gericht koelen, maar werk aan apparatuur op netspanning laat je over aan iemand die daarvoor is opgeleid.
• Het drijfgas is meestal zwaarder dan lucht en blijft laag hangen. Zorg in een werkput of kleine ruimte voor goede ventilatie.
• Na het koelen slaat er vocht neer op koude onderdelen. Laat elektronica op kamertemperatuur komen en drogen voordat je hem weer volledig belast.

Koudspray, kruipolie of warmte?

Voor een vastzittende verbinding heb je drie opties. Kruipolie is de rustigste methode: spuiten, laten inwerken en opnieuw proberen. Schokolie werkt sneller door de combinatie van kou en olie. Warmte met een brander is het krachtigst, maar kan niet in de buurt van rubber, kunststof, brandstof of lak. Monteer je de bout daarna opnieuw, zet hem dan vast met een beetje kopervet of keramisch vet, zodat hij de volgende keer wel loskomt.