RAL-kleuren uitgelegd en een spuitbus op kleur

Je zoekt verf in dezelfde kleur als je kozijnen, en de schilder die er ooit stond heeft “RAL 9010” op een deurpost geschreven. Handig, want daar is zo’n code voor bedoeld: een afspraak over kleur die overal hetzelfde betekent, ongeacht wie de verf maakt.

Het systeem is logischer opgebouwd dan het lijkt. Als je doorhebt hoe het nummeren werkt, zie je aan het eerste cijfer al of je naar een grijs of een groen kijkt.

Hoe de nummering werkt

De bekendste reeks heet RAL Classic. Dat zijn viercijferige codes, en het eerste cijfer geeft de kleurgroep aan:

De drie cijfers erachter zijn volgnummers binnen die groep. Ze zeggen niets over licht of donker en niets over de intensiteit. RAL 9010 en RAL 9005 zitten in dezelfde groep, maar de eerste is wit en de tweede diepzwart.

Een paar codes kom je overal tegen. RAL 9010 is het klassieke wit voor kozijnen en binnendeuren, RAL 9016 is een koeler en helderder wit, RAL 7016 is het antracietgrijs dat je op vrijwel elk modern kozijn en elke tuinpoort ziet.

Naast RAL Classic bestaan er reeksen met meer nuances en een andere codering. Voor doe-het-zelfwerk kom je met Classic vrijwel altijd uit.

Glansgraad staat los van de kleurcode

Hier lopen de meeste mensen op stuk. Een RAL-nummer beschrijft alleen de kleur, niet hoe glanzend de laag wordt. RAL 9010 bestaat in hoogglans, in zijdeglans en in mat, en dat zijn drie duidelijk verschillende resultaten.

Twee lakken met dezelfde code kunnen daardoor naast elkaar toch niet gelijk lijken. Een matte laag strooit het licht en oogt vlakker, een hoogglans laag spiegelt en oogt dieper. Kijk bij bijwerken dus naar twee dingen: de code én de glansgraad van wat er al zit.

Bij een spuitbus in RAL-kleur staat de glansgraad meestal op het etiket. Twijfel je, spuit dan een proefstukje naast het bestaande werk.

Een scherm laat je nooit de echte kleur zien

Een RAL-waaier op je monitor is een indicatie, meer niet. Je scherm mengt kleur uit licht, terwijl verf kleur maakt door licht te weerkaatsen. Bovendien is elk scherm anders afgesteld en speelt de omgevingsverlichting mee.

Praktisch betekent dat:

• Kies nooit definitief op een afbeelding of een HEX-waarde die je online zag.
• Beoordeel bij daglicht, niet onder een warme ledlamp.
• Houd een proefstuk verticaal tegen het kozijn, niet plat op tafel. Onder een andere hoek oogt kleur anders.
• Bekijk het proefstuk pas als het droog is. Natte lak is bijna altijd donkerder.

Meer over dat verschil lees je in verf op HEX-code laten maken: wat kun je verwachten?.

Als je kleur niet in de reeks zit

RAL Classic telt een paar honderd kleuren, en dat is niet genoeg voor alles. Een autokleur, een huisstijlkleur of een oude kozijnkleur zit er meestal niet bij. Dan laat je een bus op kleur maken.

1. Bepaal welke kleur je wilt. Bij een auto staat de kleurcode meestal op een sticker in het portier, in de motorruimte of bij het reservewiel. Zie autolak kleur bepalen: zo vind je de juiste kleurcode.
2. Kies de glansgraad en het type lak dat bij je ondergrond hoort.
3. De lak wordt op die code aangemaakt en met drijfgas in een bus gevuld.
4. Spuit eerst een proefstuk en vergelijk dat bij daglicht.

Een spuitbus op kleur laten maken is ook de route als je meerdere bussen in exact dezelfde kleur nodig hebt: uit dezelfde aanmaak komen ze gelijk. Hoe dat aanmaken werkt, staat in autolak op maat: lak laten mengen op kleurcode.

Bestel meteen genoeg. Bijbestellen kan altijd, maar met een andere aanmaak loop je een klein risico op kleurverschil. In hoeveel spuitbussen heb ik nodig? Zo reken je het uit staat hoe je dat berekent.

Nog een paar praktische punten

Verweerde lak verandert van kleur. Kozijnen die twintig jaar in de zon stonden zijn lichter of geler dan de originele code. Werk je er één bij met de oorspronkelijke RAL, dan zie je dat verschil. Spuit dan liever het hele element.

Ook de ondergrond telt mee. Dezelfde lak over een witte primer geeft een andere indruk dan over een grijze, zeker bij gele en rode tinten die slechter dekken.

Werk buiten of in een goed geventileerde ruimte, met een masker met dampfilter bij oplosmiddelhoudende lak. Bewaar bussen niet boven 50 graden en prik ze nooit door.

Veelgestelde vragen

Wat betekent RAL 9010?

Het is een RAL Classic code uit de groep wit en zwart, en staat voor de witte tint die veel gebruikt wordt op kozijnen en binnendeuren. De code zegt niets over de glansgraad, die kies je er apart bij.

Zegt een RAL-nummer iets over glans?

Nee. Een RAL-code beschrijft alleen de kleur. Dezelfde code bestaat in mat, zijdeglans en hoogglans, en die zien er naast elkaar duidelijk verschillend uit.

Kan ik elke kleur in een spuitbus laten maken?

Vrijwel elke kleur waarvan een code of een monster bekend is, kun je laten aanmaken en in een bus laten vullen. Bij metallic en parelmoer hangt het resultaat mede af van je spuittechniek, dus test eerst.

Waarom lijkt de RAL-kleur op mijn scherm anders dan de verf?

Je monitor maakt kleur uit licht en verf uit weerkaatsing, en elk scherm is anders afgesteld. Beoordeel altijd aan een droog proefstuk bij daglicht.