Spuitbus schudden en op temperatuur brengen

Je drukt af en er komt een grove, spetterende straal uit in plaats van een fijne nevel. De kleur klopt niet helemaal en de laag voelt korrelig. Meestal ligt dat niet aan de bus, maar aan twee dingen die je vooraf hebt overgeslagen: te kort schudden en een bus die te koud is. Beide zijn in vijf minuten opgelost, en het scheelt het verschil tussen een klus die je overdoet en een klus die in één keer goed gaat.

Waarom schudden zoveel uitmaakt

In een spuitbus zitten pigment, bindmiddel, oplosmiddel of water, en het drijfgas. Pigment is zwaarder en zakt tijdens het staan naar de bodem, waar zich een dikke laag vormt die soms bijna vast aanvoelt. Meng je die niet volledig terug, dan spuit je verdunde verf met te weinig kleurkracht, of juist een klont die de sproeikop verstoort.

Bij metallic, parelmoer en effectlakken is het effect nog groter. De glansdeeltjes moeten gelijkmatig verdeeld zijn, anders krijg je vlekken en wolken die je er achteraf niet meer uit polijst. Wil je weten wat er precies in de bus gebeurt als je afdrukt? Lees dan hoe werkt een spuitbus, de techniek uitgelegd.

Het mengkogeltje doet het werk: een metalen of glazen kogel die door de verf slaat en de bezonken laag losbreekt. Je hoort hem rammelen zodra hij loskomt van de bodem.

Zo lang schud je echt

De veelgemaakte fout: mensen schudden tot ze de kogel horen en denken dat ze klaar zijn. Dat moment is juist het startpunt.

1. Schud de bus stevig heen en weer tot je de kogel duidelijk hoort rammelen.
2. Ga daarna nog minimaal twee tot drie minuten door. Bij metallic, effect- en structuurlakken mag je richting drie minuten of iets langer.
3. Draai de bus tijdens het schudden regelmatig, ook een keer op zijn kop, zodat de kogel de hele bodemrand meeneemt.
4. Spuit een proefstreek op karton. Zie je spetters of een ongelijke kleur, dan schud je nog even door.
5. Blijf tussendoor schudden: elke twintig tot dertig seconden spuiten een paar keer flink schudden houdt de verf homogeen.

Dat laatste punt wordt het vaakst vergeten. Bij langere banen zakt het pigment sneller terug dan je denkt.

Een koude bus geeft te weinig druk

Verf komt naar buiten omdat het drijfgas druk opbouwt, en die druk hangt direct samen met temperatuur. Is de bus koud, dan is de druk lager, wordt de verf slechter verneveld en krijg je grove druppels in plaats van een fijne nevel. Bovendien wordt de verf zelf stroperiger, wat de kans op ongelijke lagen en loopneuzen in spuitbusverf vergroot. Een bus die de winter in de schuur heeft gestaan, spuit vrijwel nooit goed als je hem er zo uit pakt.

De oplossing is simpel: breng de bus op kamertemperatuur, ongeveer 18 tot 22 graden. Leg hem een paar uur binnen neer. Heb je haast, zet de bus dan rechtop in een emmer lauw water van maximaal ongeveer 30 graden, ongeveer tien minuten. Droog hem daarna af en schud opnieuw goed.

Wat je nooit doet. Een spuitbus is een drukhouder. Verwarm hem niet op een kachel of radiator, niet in kokend water, niet in de magnetron, niet met een föhn of heteluchtpistool, en houd hem uit de buurt van open vuur. Boven ongeveer 50 graden loopt de druk gevaarlijk op. Ook doorboren of platdrukken van een bus is er niet bij, ook niet als hij leeg lijkt.

Ook de ondergrond en de ruimte moeten warm genoeg zijn. Een koud paneel laat de verf slecht uitvloeien, ook al is je bus op temperatuur. Werk je buiten, kijk dan eerst naar de omstandigheden in buiten spuiten: temperatuur, wind en hechting. En spuit je in het koude seizoen, dan helpen de tips in lak spuiten bij kou om de uitharding alsnog goed te krijgen.

Kleine dingen die het verschil maken

• Bewaar je spuitbussen droog en op kamertemperatuur, dan hoef je vooraf nauwelijks op te warmen.
• Voelt de bus tijdens het spuiten koud aan? Dat is normaal, want door de gasexpansie koelt hij af. Even pauzeren werkt beter dan doorgaan.
• Spettert een bus na goed schudden nog steeds, dan is de sproeikop vaak deels verstopt. Draai de bus op zijn kop en spuit tot er alleen gas komt.
• Schud ook een bus die je halverwege even hebt weggezet. Vijf minuten stilstaan laat het pigment al zakken.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet je een spuitbus schudden?

Schud tot je de kogel hoort rammelen en ga daarna nog minimaal twee tot drie minuten door. Bij metallic en effectlakken houd je het beste de bovenkant van die tijd aan, en blijf tussendoor tijdens het spuiten schudden.

Waarom spettert mijn spuitbus?

De twee vaakst voorkomende oorzaken zijn te kort geschud en een te koude bus. Beide zorgen voor slechte verneveling. Blijft het na goed schudden en opwarmen spetteren, dan is de sproeikop waarschijnlijk deels verstopt.

Mag je een spuitbus in warm water zetten?

Ja, mits het lauw water is van maximaal ongeveer 30 graden en je de bus er hooguit tien minuten in laat staan. Kokend water, een kachel, een föhn of een heteluchtpistool zijn gevaarlijk, want de druk in de bus loopt dan te ver op.

Bij welke temperatuur kun je met een spuitbus spuiten?

Richt op ongeveer 15 tot 25 graden voor zowel de bus, de ondergrond als de ruimte. Onder de 10 graden hecht en vloeit de verf slecht uit en duurt uitharden veel langer. Kijk voor de zekerheid altijd het technisch informatieblad van het product na.