Stopcontacten, schakelaars en roosters spuiten

Je hebt de muur net in een diepe donkere tint gezet en dan vallen ze op: vijf spierwitte stopcontacten, twee schakelaars en een vergeeld ventilatierooster. Kleine dingen, maar ze trekken alle aandacht. Nieuwe afdekplaten in kleur zijn duur en niet in elk model te krijgen, dus spuiten is een logische route.

Het kan prima, en het resultaat is verrassend strak. Maar dit is het enige klusje in dit rijtje waarbij je met elektra te maken hebt. Daar begint het verhaal dus mee.

Eerst de veiligheid, dan pas de verf

Zet de betreffende groep uit in de meterkast en vertrouw niet op “het lampje is uit”. Controleer daarna met een spanningstester of een multimeter of er echt geen spanning meer op staat, voordat je een schroef aanraakt.

Een paar regels waar je niet vanaf wijkt:

• Spuit alleen losse afdekplaten. Het inbouwdeel, de contactveren, de klemmen en de bedrading blijven onaangeroerd. Verf op contactpunten geeft slechte verbindingen en warmteontwikkeling.
• Neem nooit een afdekplaat af terwijl de groep aan staat.
• Twijfel je ook maar een beetje? Laat een elektricien de afdekplaten losnemen en na het spuiten weer monteren. Dat is een kort bezoek en het haalt het risico volledig weg.
• Spuit nooit in de gemonteerde situatie, ook niet met afplaktape rondom. Nevel dringt door de kieren tot in de inbouwdoos.

Ventilatieroosters zijn een ander verhaal. Die zitten meestal alleen geklemd of met een paar schroeven vast en hebben niets met elektra te maken. Die kun je gewoon uitnemen, meenemen naar je werkplek en spuiten.

Wat je uitneemt en wat je laat zitten

Leg de schroefjes per stopcontact in een gelabeld bakje en maak een foto voor je iets losdraait.

Het stappenplan

1. Schakel de groep uit en controleer op spanningloosheid. Neem daarna pas de afdekplaten af.
2. Reinig de platen. Jarenlang vingervet, keukendamp en nicotine zitten in het kunststof. Was ze af in een warm sopje en droog ze goed.
3. Ontvet grondig met siliconenverwijderaar of spiritus op een pluisvrije doek. Kunststof afdekplaten bevatten lossingsmiddel en weekmakers die naar het oppervlak trekken, precies zoals bij kunststof tuinstoelen. Zonder deze stap laat de lak later los.
4. Ruw licht op met een fijn schuurvlies of korrel 320. Alleen het glimmende matteren, niet doorschuren.
5. Stof af en ontvet nog een keer kort.
6. Spuit een hechtprimer voor kunststof in twee dunne lagen. Deze laag is de reden dat je resultaat jaren meegaat.
7. Breng de kleurlak aan in drie dunne lagen, van ongeveer 25 centimeter afstand, met halve overlap.
8. Laat volledig uitharden. Een halfharde afdekplaat die je terugschroeft, houdt permanent afdrukken van de schroeven en het raam.

Leg de platen tijdens het spuiten op karton, met blokjes eronder zodat de randen vrij liggen. Zo krijg je de zijkanten mee zonder dat de plaat vastplakt.

Slijtvastheid: waar het misgaat

Een afdekplaat rond een schakelaar krijgt elke dag een vinger. Dat is een ander soort belasting dan een kastdeur. Kies daarom lak die hard uithardt en tegen reiniging kan, en werk in dunne lagen zodat de opbouw echt goed doorhardt. Speciale lak voor stopcontacten en schakelaars is hierop gemaakt.

Nog een paar praktische punten:

• Mat en zijdeglans verbergen kleine oneffenheden beter dan hoogglans, maar hoogglans veeg je makkelijker schoon.
• Spuit het wipvlak van een schakelaar iets dunner dan de rest. Daar komt de meeste slijtage.
• Laat de lak een week rustig hardworden voor je hem met een sopje schoonmaakt.
• Bij een rooster boven het fornuis of in de badkamer kies je lak die tegen vocht en vetdamp kan.

Voor ventilatieroosters gebruik je dezelfde werkwijze met lak voor ventilatieroosters en ventielen. Spuit de lamellen van beide kanten met de klep half open, en markeer bij ronde ventielen de stand voor je ze demonteert.

Terugplaatsen

Draai de schroeven aan tot de plaat vastzit, niet verder. Overdraaien op een verse laklaag geeft kraakjes rond de schroefkop. Zet daarna pas de groep weer aan en test alles.

Werk je hetzelfde interieur helemaal af, dan zijn Lampenkappen en verlichting spuiten en Meubels spuiten met een spuitbus: stappenplan de logische vervolgstappen.

Tot slot: spuitbussen staan onder druk, dus niet doorboren, niet bewaren boven 50 graden of in de zon en weg bij open vuur. Werk in een goed geventileerde ruimte en draag bij oplosmiddelhoudende lak een masker met dampfilter. Een stofmasker houdt dampen niet tegen.

Veelgestelde vragen

Mag je een stopcontact overspuiten?

Je mag alleen de losse afdekplaat spuiten, nooit het inbouwdeel, de klemmen of de bedrading. Schakel de groep uit in de meterkast, controleer op spanningloosheid en laat een elektricien het demonteren als je twijfelt.

Kan ik een schakelaar spuiten zonder hem te demonteren?

Doe dat niet. Spuitnevel dringt door de kieren tot in de inbouwdoos en verf op contactpunten kan warmte en storingen veroorzaken.

Welke primer heb ik nodig voor kunststof afdekplaten?

Een hechtprimer voor kunststof, want in het materiaal zitten lossingsmiddel en weekmakers waar gewone lak niet op blijft zitten. Ontvet en mat het oppervlak eerst, dan doet de primer zijn werk.

Hoe lang gaat een gespoten stopcontact mee?

Met goed ontvetten, matteren en een hechtprimer blijft het jaren mooi, ook op plekken die je dagelijks aanraakt. Op het wipvlak van een veelgebruikte schakelaar zie je op termijn het eerst slijtage.