Structuurverf en granietlook spuiten

Een oud kastdeurtje met putjes, een metalen behuizing vol krasjes, een plaat mdf waarvan de kopse kant nooit glad wordt: gladde lak maakt die fouten juist zichtbaarder. Hoogglans is een vergrootglas, want elk deukje vangt licht.

Structuurverf werkt andersom. De laag droogt op met een tastbare korrel die het licht breekt, waardoor kleine oneffenheden uit het zicht verdwijnen. Het oppervlak voelt bovendien stroef en is minder gevoelig voor vingerafdrukken.

Wat structuurverf doet en waar hij past

In structuurlak zitten vulstoffen of harsdeeltjes die tijdens het drogen niet uitvloeien. In plaats van een spiegelvlak krijg je een korrel, fijn of grof afhankelijk van het product en je manier van spuiten. Granietlook is een variant met donkere en lichte spikkels door elkaar, wat op afstand op steen lijkt.

Waar het goed werkt:

• Metalen kasten, gereedschapskisten, behuizingen en frames
• Mdf en multiplex waarvan de randen nooit strak worden
• Kunststof onderdelen die je stroever wilt hebben
• Plantenbakken en decoratie die op steen moet lijken
• Verweerde ondergronden die je niet glad kunt plamuren

Waar het minder past: op vlakken die je vaak schoonmaakt, want vuil hecht in de korrel.

Een verwante techniek is hamerslag, waarbij het oppervlak een gepatroonde metaalglans krijgt. Wanneer je daarvoor kiest lees je in hamerslaglak: waarvoor gebruik je het en hoe?.

Spuitafstand bepaalt de korrel

Dit is het onderdeel dat de meeste mensen over het hoofd zien. Bij structuurverf bepaal je de grofheid grotendeels zelf, met de afstand tussen bus en werkstuk.

Hoe verder je van het oppervlak staat, hoe langer de druppels door de lucht vliegen. Ze verliezen onderweg oplosmiddel, komen droger aan en blijven als losse korrels liggen. Dichterbij komen ze natter aan, vloeien ze uit en wordt de structuur fijner.

Twee waarschuwingen. Te dichtbij is riskant: de laag wordt nat, gaat lopen en dan is je structuur weg. En houd die afstand consequent aan. Maak je met je arm een boog, dan is het midden dichterbij dan de randen en zie je dat terug in de korrel. Beweeg met je hele arm evenwijdig aan het vlak.

Spuit eerst een proefstuk op karton, op de afstand die je van plan bent. Wat je daar ziet, krijg je op het werkstuk.

Stap voor stap

1. Ontvet het werkstuk en verwijder losse verf en roest.
2. Schuur glanzende delen dof. Structuurverf verbergt oneffenheden, maar hecht niet beter dan gewone lak.
3. Zet kunststof in een hechtprimer, kaal staal in een roestwerende primer en hout of mdf in een gronderende laag. Kopse mdf zuigt veel op, dus die grond je twee keer.
4. Plak af en zorg voor 15 tot 25 graden en droge lucht.
5. Schud de bus stevig, minstens twee minuten na het eerste rammelen. De zware vulstoffen moeten goed gemengd zijn.
6. Spuit de eerste laag dun en gelijkmatig, in banen met een derde overlap. Start en stop naast het werkstuk.
7. Laat aftrekken volgens het technisch informatieblad en leg de tweede laag kruislings over de eerste.
8. Bouw op tot de korrel dicht is. Meestal zijn twee tot drie lagen genoeg.
9. Schud tussen de lagen opnieuw, anders zakken de vulstoffen uit en verandert de korrel halverwege.

Spuit een dunne plek niet bij als de laag al droogt. Je legt dan natte korrel op droge korrel en dat tekent af als een vlek. Wacht tot de laag door is en leg er een nieuwe dunne laag overheen.

Kleur, afwerking en combinaties

De meeste structuurlakken zijn matte eindlagen die je zo kunt laten. Wil je meer bescherming, bijvoorbeeld buiten, dan kan er een heldere lak overheen. Kies mat of zijdeglans, want hoogglans over structuur oogt onrustig. Test op een proefstukje, want sommige blanke lakken vullen de korrel deels op.

Een granietlook komt het best uit op een middendonkere ondergrond. Op wit worden de spikkels te hard, op zwart verdwijnt de lichte spikkel. Wil je meer tekening, dan vult de gelaagde aanpak uit marmereffect spuiten op meubels en accessoires dit goed aan.

Structuurverf is niet hetzelfde als antislipverf. Structuur voelt stroef, maar is niet getest op loopveiligheid. Voor een trap of vlonder neem je een product dat daarvoor gemaakt is, zoals in anti-slip verf op trap of vlonder aanbrengen. Wil je juist een gladde, doorschijnende sluier op glas, dan is matglas-effect op ramen spuiten de techniek.

Kijk voor de opbouw naar het aanbod effectlak in spuitbus en naar de bredere reeks decoratieve effectlakken.

Spuit buiten of goed geventileerd en draag bij oplosmiddelhoudende producten een masker met dampfilter. Een stofmasker houdt dampen niet tegen. Bewaar bussen koel, niet boven 50 graden, en doorboor ze nooit.

Veelgestelde vragen

Hoe krijg ik een fijnere korrel met structuurverf?

Ga dichter op het werkstuk staan, richting 15 tot 20 centimeter. De druppels komen dan natter aan en vloeien meer uit, waardoor de korrel fijner wordt. Blijf wel in beweging, anders gaat de laag lopen.

Kan structuurverf over een bestaande laklaag?

Ja, mits die laag goed hecht en je hem eerst dof schuurt en ontvet. Bij twijfel over de oude laag zet je er een geschikte primer tussen.

Verbergt structuurverf krassen en deuken echt?

Kleine krassen, putjes en een ruwe ondergrond werkt hij goed weg. Echte deuken en gaten blijven zichtbaar, dus die plamuur je eerst.

Moet er blanke lak over structuurverf heen?

Binnen meestal niet, want de meeste structuurlakken zijn al eindlagen. Buiten of op zwaar belaste onderdelen is een matte heldere lak wel verstandig.