Hoeveel spuitbussen heb ik nodig? Zo reken je het uit
Halverwege een klus zonder verf komen te zitten is het vervelendste wat er is. De bus sputtert leeg, de laatste laag ligt er half op, en tegen de tijd dat je nieuwe verf hebt is de rest aangedroogd. Dat geeft aanzetranden en kleurverschil, zeker bij metallic.
Toch schatten mensen het verbruik van een spuitbus structureel te laag in. Op de bus staat 400 milliliter en dat lijkt veel. In de praktijk verlies je een flink deel aan overspray, en heb je meerdere lagen nodig voordat de kleur echt dekt.
Waarom een bus minder dekt dan je verwacht
In een spuitbus zit lang niet alleen verf. Een groot deel van de inhoud is drijfgas en oplosmiddel, en dat verdampt volledig. Wat er als droge laag op je werkstuk overblijft is dus veel minder dan de 400 milliliter die op het etiket staat. Hoe dat werkt, lees je in hoe werkt een spuitbus, de techniek uitgelegd.
Daar komt overspray bij. Een deel van de nevel mist het werkstuk of stuit erop af en dwarrelt weg. Bij een groot plat vlak is dat verlies beperkt, bij een tuinstoel met dunne spijlen of een fietsframe kan het oplopen tot de helft.
Als vuistregel dekt een bus van 400 milliliter ongeveer 1 tot 2 vierkante meter, opgebouwd in meerdere lagen. De onderkant van die marge geldt voor slecht dekkende kleuren en zuigende ondergronden, de bovenkant voor een goed dekkende kleur op een gladde, voorbehandelde ondergrond.
Wat het cijfer omlaag drukt:
- Kleur. Rood, geel en oranje hebben van nature weinig dekkracht en vragen vaak een laag extra. Ook wit over een donkere ondergrond kost meer.
- Ondergrond. Onbehandeld hout, gips, piepschuim en poreus beton zuigen de eerste laag deels op. Grondeer altijd eerst.
- Kleurverschil. Spuit je licht over donker, dan is een dekkende primer goedkoper dan drie extra kleurlagen.
- Vorm. Veel randen, spijlen, gaten en ronde delen betekenen veel overspray.
- Effectlakken. Metallic, parelmoer en structuurlakken worden dun opgebouwd en vragen daardoor meer lagen.
Het rekensommetje
Reken altijd met minimaal twee tot drie lagen, plus verlies door overspray. Dit werkt in de praktijk goed:
- Meet de oppervlakte in vierkante meters. Vergeet de zijkanten en de onderkant niet als die ook gespoten worden.
- Vermenigvuldig met het aantal lagen dat je wilt aanbrengen, meestal drie.
- Deel door ongeveer 4 vierkante meter, wat een bus van 400 milliliter in één dunne laag ongeveer haalt.
- Rond naar boven af en tel er één reservebus bij op.
Een voorbeeld. Je spuit een kastdeur van 60 bij 180 centimeter, dus ongeveer 1,1 vierkante meter, en doet de zijkanten en achterkant mee. Dat is ongeveer 2,3 vierkante meter. Drie lagen maakt 6,9 vierkante meter te spuiten oppervlak, gedeeld door 4 is 1,7 bus. Afgerond zijn dat twee bussen plus één reserve. Reken voor primer en blanke lak nog eens hetzelfde aantal per product.
Die reservebus is geen overdaad. Overhouden is nooit een probleem: je gebruikt hem later voor een bijwerkje.
Richtlijnen per klus
De onderstaande aantallen zijn richtlijnen voor bussen van 400 milliliter, in een gemiddelde kleur en op een voorbehandelde ondergrond. Het etiket en het technisch informatieblad van het product zijn altijd leidend, want het rendement verschilt per type verf.
| Klus | Kleurlak | Primer | Blanke lak |
|---|---|---|---|
| Eén velg van 16 inch | 1 tot 2 | 1 | 1 |
| Set van 4 velgen | 5 tot 6 | 2 tot 3 | 3 tot 4 |
| Fietsframe | 2 | 1 | 1 |
| Eetkamerstoel van hout | 2 | 1 | 1 |
| Kastdeur, beide zijden | 2 tot 3 | 1 tot 2 | 1 tot 2 |
| Radiator van 60 bij 100 cm | 2 tot 3 | 1 | niet nodig |
| Set van 4 plantenbakken, 30 cm | 2 tot 3 | 1 tot 2 | 1 |
| Motorkap van een personenauto | 3 tot 4 | 2 | 2 tot 3 |
Ga je meubels doen, kijk dan ook naar de opbouw in meubels spuiten met een spuitbus. Voor velgen staat de volgorde van reinigen, primeren en aflakken in velgen spuiten.
Slim omgaan met wat je hebt
- Koop alle bussen van dezelfde kleur in één keer. Verschillende productiebatches kunnen minimaal afwijken, en dat zie je bij grote vlakken terug.
- Laat je spuitbussen op kamertemperatuur komen. Een koude bus vernevelt grof en verspilt verf.
- Werk met een spuitafstand van 20 tot 30 centimeter. Te ver weg betekent dat er meer nevel naast valt en droog aankomt.
- Bestel je een kleur op code, kijk dan eerst bij RAL-kleuren uitgelegd en een spuitbus op kleur hoe je de juiste code bepaalt.
- Bewaar bussen rechtop, droog en onder de 50 graden, niet in de zon en niet bij open vuur.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vierkante meter dekt een spuitbus van 400 ml?
Reken op ongeveer 1 tot 2 vierkante meter volledig dekkend, dus opgebouwd in twee tot drie lagen. Bij slecht dekkende kleuren zoals rood en geel, of op een zuigende ondergrond, zit je aan de onderkant van die marge.
Hoeveel spuitbussen heb ik nodig voor vier velgen?
Houd rekening met ongeveer vijf tot zes bussen kleurlak, twee tot drie bussen primer en drie tot vier bussen blanke lak. Kies je een slecht dekkende kleur, dan komt daar al snel een bus bij.
Hoeveel lagen moet je met een spuitbus spuiten?
Bijna altijd drie: een lichte aanzetlaag en daarna twee dekkende lagen, met de voorgeschreven droogtijd ertussen. Meerdere dunne lagen dekken beter en lopen minder snel uit dan één dikke laag.
Kan ik een halfvolle spuitbus bewaren voor later?
Ja, mits je de bus na gebruik op zijn kop leegspuit tot er alleen gas komt, zodat de sproeikop niet dichtslaat. Bewaar hem rechtop op kamertemperatuur en schud hem de volgende keer extra lang.