Lak spuiten bij kou: 6 tips voor een goede uitharding

Je spuit in november een bumper, alles ziet er de volgende ochtend prima uit, en drie dagen later kun je er nog een nagelafdruk in zetten. De lak is nooit echt hard geworden. Dat is geen pech en meestal ook geen slecht product, het is temperatuur.

Lak hardt uit door een chemische reactie, en die reactie vertraagt fors als het kouder wordt. Onder de tien graden komt hij bij veel producten nauwelijks nog op gang. Tegelijk blijft oplosmiddel langer in de laag hangen en koelt het plaatwerk zo ver af dat er condens op slaat. Met een paar aanpassingen kun je in de winter prima doorwerken.

Waarom kou zoveel verschil maakt

Drie dingen gaan tegelijk mis als het koud is.

De uitharding vertraagt. Bij lage temperatuur reageren verharder en bindmiddel trager, waardoor de doorhardingstijd op het technisch informatieblad niet meer klopt. Reken op flink langer, en soms op een laag die überhaupt niet volledig doorhardt.

Het uitvloeien verslechtert. Koude lak is dikker, dus hij vloeit minder goed dicht. Sinaasappelhuid ligt op de loer.

Er ontstaat condens. Koud plaatwerk in een ruimte met vochtige lucht krijgt een filmpje water dat je met het blote oog niet ziet. Spuit je daaroverheen, dan krijg je matte plekken, sluiers of hechtingsproblemen.

De zes aanpassingen

1. Breng de ruimte op temperatuur en houd hem daar. Richt op ongeveer twintig graden, en niet alleen tijdens het spuiten: ook tijdens het uitharden erna. Een ruimte die na een uur weer afkoelt legt de reactie alsnog stil. Wat wel en niet werkt in een koude werkplaats, lees je in garage verwarmen in de winter.
2. Warm het plaatwerk zelf op. De temperatuur van het metaal telt zwaarder dan die van de lucht. Laat de auto ruim van tevoren binnenstaan, minstens een paar uur, zodat het plaatwerk door en door dezelfde temperatuur heeft als de ruimte. Een infraroodstraler is handig om een paneel gericht op te warmen en na te drogen, houd afstand en tijd aan volgens de handleiding.
3. Laat je lak op kamertemperatuur komen. Blikken, verharder en spuitbussen die in een koude schuur staan zijn te stroperig. Zet ze een nacht binnen. Verwarm een spuitbus nooit boven de temperatuur die op de bus staat, en gebruik daar geen heteluchtpistool of open vuur voor.
4. Kies een snelle verharder. Bij elk 2K-systeem hoort een reeks verharders per temperatuurbereik. In de winter neem je de snelle variant, zodat de reactie ook bij lagere temperatuur op gang komt. Welke bij jouw autolak hoort, staat op het technisch informatieblad.
5. Pak waar het kan een sneldrogend product. Voor kleine klussen kun je vaak een luchtdrogende primer of lak gebruiken die minder afhankelijk is van warmte. Voor een toplaag die jaren buiten moet blijven staan, blijft 2K blanke lak de betere keuze, dan investeer je liever in verwarmen.
6. Sluit je blikken meteen weer af. Verharder reageert met vocht uit de lucht, en koude lucht die de werkplaats binnenkomt en opwarmt draagt behoorlijk wat vocht. Een pot die open blijft staan, is een pot die je kunt weggooien.

Kort overzicht

Verwarmen zonder risico

Hier moet je opletten: oplosmiddeldampen zijn brandbaar. Gebruik in de ruimte waar je spuit geen kachel met open vlam en geen apparaat met een gloeiend element. Verwarm liever vooraf, zet de kachel uit voor je begint te spuiten en laat de ruimte tijdens het spuiten doorluchten.

Ventilatie blijft nodig, ook al is het koud. De verharder in 2K-producten bevat isocyanaten, en daar helpt een stofmasker niet tegen: gebruik een volgelaatsmasker met A2/P3-filters of een verseluchtkap, plus handschoenen. Dichttimmeren om de warmte binnen te houden is precies de verkeerde reflex.

Herken het als het misgaat

Blijft de lak plakkerig, ontstaan er matte velden of laat de laag na een week alsnog los, dan is er vrijwel altijd te koud gewerkt of is er condens ingesloten. Wachten helpt dan meestal niet meer. De laag moet eraf en het werk opnieuw op, dit keer met een opgewarmd paneel. De volledige opbouw staat in autolak spuiten. Wordt het later in het jaar juist warm, dan draaien de adviezen om: zie autolak spuiten in de zomer.

Veelgestelde vragen

Wat is de laagste temperatuur waarbij ik nog kan spuiten?

De meeste laksystemen vragen minimaal vijftien tot twintig graden voor een betrouwbare uitharding; het exacte minimum staat op het technisch informatieblad. Belangrijker dan de luchttemperatuur is dat het plaatwerk zelf op die temperatuur is.

Kan ik het gewoon langer laten drogen in plaats van te verwarmen?

Bij een lak die alleen door verdamping droogt kom je daar een eind mee. Bij een 2K product niet: zakt de temperatuur onder de ondergrens, dan komt de reactie niet op gang en wordt de laag ook na weken niet hard.

Mag ik een spuitbus in warm water zetten?

Alleen tot de temperatuur die de fabrikant op de bus toestaat, en nooit met heet water, een kachel of een heteluchtpistool. Een bus die te warm wordt kan bezwijken onder de eigen druk.

Hoe voorkom ik condens op het plaatwerk?

Laat de auto een aantal uur in de verwarmde ruimte staan voordat je begint, zodat het metaal niet kouder is dan de lucht eromheen. Blaas het oppervlak vlak voor het spuiten droog en ontvet als laatste stap.