Mengverhouding autolak: zo meng je 2:1 en 4:1 correct

Op het blik staat 2:1. Op de verharder staat weer iets anders, en ergens onderaan het etiket duikt ook nog een percentage verdunner op. Terwijl je met de beker in je hand staat, vraag je je af of je nu deelt of vermenigvuldigt.

Het is minder ingewikkeld dan het lijkt, maar het luistert wel nauw. Een verhouding die er een kwartslag naast zit, levert lak op die niet doorhardt of juist zo snel gaat dat je hem niet uitgevloeid krijgt. En dat merk je pas als alles al op het paneel zit.

Wat die getallen betekenen

Een mengverhouding vertelt je hoeveel delen van elk onderdeel in de beker gaan. Het eerste getal is altijd de lak.

• 2:1 betekent twee delen lak op één deel verharder.
• 4:1 betekent vier delen lak op één deel verharder.
• 2:1:10% betekent daarnaast nog 10% verdunner, gerekend over het mengsel van lak en verharder samen.

Een “deel” is geen vaste maat. Het is wat jij kiest: 100 ml, 200 ml, een streepje op je beker. Zolang je voor alle componenten dezelfde maat gebruikt, klopt de verhouding.

Belangrijk: dit zijn volumeverhoudingen, geen gewichtsverhoudingen. Lak, verharder en verdunner hebben elk een andere dichtheid. Ga je afwegen op een keukenweegschaal, dan zit je er per definitie naast, tenzij het informatieblad expliciet een gewichtsverhouding opgeeft.

Even rekenen

De truc bij het derde getal: je berekent het percentage over wat er al in de beker zit. Bij 600 ml lak plus 300 ml verharder heb je 900 ml, en 10% daarvan is 90 ml verdunner.

Wil je andersom werken, je weet hoeveel klaargemaakte lak je nodig hebt, deel dan het totaal door het aantal delen. Bij 2:1 zijn dat drie delen: 900 ml eindmengsel wordt dus 600 ml lak en 300 ml verharder.

Gebruik een beker met schaalverdeling

Meng in een mengbeker waarop de verhoudingen als kolommen staan afgedrukt. Je zoekt de kolom 2:1 of 4:1 op, giet de lak tot een streepje, en vult de verharder bij tot hetzelfde streepje in de volgende kolom. Geen rekenwerk, geen maatbeker die je moet omspoelen.

Zet de beker daarbij altijd op een vlakke ondergrond en lees af op ooghoogte. Een beker die je scheef in je hand houdt, geeft zo een paar procent afwijking.

Zo pak je het mengen aan

1. Roer het blik eerst goed door. Pigment en bindmiddel zakken uit; wat je bovenaan afgiet is niet hetzelfde product als wat onderin zit.
2. Giet de lak af tot de gewenste streep.
3. Voeg de verharder toe tot de bijbehorende streep in de volgende kolom.
4. Voeg verdunner toe als het informatieblad daarom vraagt, in de aangegeven snelheid, voor warme dagen bestaat er tragere verdunner, voor koude juist snellere.
5. Roer minstens een minuut met een roerlat, langs de bodem en de zijkanten. Niet schudden: dan sla je luchtbellen in.
6. Zeef het mengsel in de beker van je pistool. Welke maaswijdte je nodig hebt per laksysteem staat in verfzeefjes kiezen.

Vanaf het moment dat de verharder erin gaat, loopt de potlife. Meng dus pas als je klaarstaat om te spuiten, en maak niet meer aan dan je in dat tijdvenster verwerkt. Hoe je daarna zonder loopneuzen opbouwt, lees je in autolak spuiten.

Wat er gebeurt als je ernaast zit

• Te weinig verharder: de lak blijft zacht en plakkerig, blijft gevoelig voor oplosmiddelen en haalt zijn glans niet.
• Te veel verharder: het mengsel gaat sneller aan, kan matter uitdrogen en soms verkleuren. Extra verharder maakt de laag niet harder.
• Te veel verdunner: de lak zakt en je krijgt gordijnen op verticale vlakken.
• Te weinig verdunner: het mengsel vloeit slecht uit, met sinaasappelhuid als resultaat.

Elk product heeft zijn eigen verhouding. Een 2K autolak, een blanke lak en een 2K primer uit hetzelfde systeem zitten vrijwel nooit op dezelfde getallen. Lees dus per blik het etiket, ook als je het product goed kent. Voor de primerkeuze zelf kun je terecht in welke primer gebruiken.

Werk je met 2K, dan bevat de verharder isocyanaten. Draag handschoenen bij het mengen, werk geventileerd en spuit alleen met een volgelaatsmasker met A2/P3-filters of een verseluchtkap.

Na afloop: spoel je pistool meteen door met de juiste reiniger. Uitgeharde 2K krijg je er niet meer uit, zoals te lezen is in verfspuit schoonmaken.

Veelgestelde vragen

Mag ik lak op gevoel aanlengen tot hij goed loopt?

Nee. Verdunner beïnvloedt niet alleen de viscositeit maar ook de uitharding en de glans. Houd de opgegeven marge aan en stel bij door een andere snelheid verdunner te kiezen.

Kan ik verharder van een ander product gebruiken?

Alleen als de fabrikant dat expliciet vrijgeeft. Verharders zijn afgestemd op het bindmiddel van hun eigen lak; een willekeurige combinatie kan zacht blijven of gaan rimpelen.

Hoe weet ik hoeveel lak ik moet aanmaken?

Reken per laag ruim, maar meng liever twee keer een kleine hoeveelheid dan één keer te veel. Aangemaakte 2K-lak die je niet binnen de potlife verspuit, is verloren.

Kan ik zonder mengbeker werken?

Het kan met een maatbeker of injectiespuit, mits je in milliliters werkt en dezelfde eenheid voor alle componenten aanhoudt. Een beker met verhoudingskolommen scheelt vooral fouten bij het derde getal.