Schuren voor het spuiten: welke korrel wanneer?

Verf verbergt niets. Elk krasje, elk bultje en elke scherpe rand die je in de voorbereiding laat zitten, komt onder de laklaag gewoon weer tevoorschijn, vaak nog duidelijker, omdat glans elk hoogteverschil uitvergroot. Wie klaagt over een matte plek of een streperige laag, heeft negen van de tien keer een schuurprobleem, geen spuitprobleem.

Het goede nieuws: schuren is rekenwerk. Snap je wat het nummer op het papier betekent en in welke volgorde je die nummers afwerkt, dan doe je het meteen goed.

Wat het nummer op je schuurpapier betekent

Het getal achter de P (P80, P400, P800) zegt hoe fijn de korrels zijn. Hoe hoger het nummer, hoe ondieper de kras die het papier achterlaat. Ook grof papier maakt namelijk gewoon krassen, die zijn alleen zo diep dat je ze als “ruw” ziet in plaats van als kras.

Schuren is dus niet materiaal wegnemen tot het glad is. Het is grove krassen vervangen door steeds fijnere, tot ze zo ondiep zijn dat de volgende laag ze vult. De vraag is daarom nooit “welke korrel”, maar altijd “welke reeks korrels”.

Sla nooit meer dan één stap over

Ga je van P180 direct naar P600, dan haalt die P600 de diepe P180-krassen er niet meer uit. Je maakt het oppervlak alleen glanzend genoeg om te dénken dat het klaar is. Onder de lak zie je ze terug als een wolkerig patroon.

Werk daarom in trappen en spring hooguit één stap verder. Elke stap heeft één taak: de krassen van de vorige volledig wegnemen.

Welke korrel bij welke laag

Hoe verder je in het proces bent, hoe hoger het nummer. Kies schuurpapier voor autolak dat past bij de laag waar je nú aan werkt, niet bij de laag waar je heen wilt.

Vier situaties uit de praktijk

Kaal metaal na een roestreparatie. Begin grof, rond P80, tot het staal schoon is. Werk daarna op via P150 en P240. Verder hoef je niet: primer wil juist een licht ruw oppervlak om in te hechten. Welke primer daarop hoort, lees je in welke primer gebruiken.

Plamuur vlak maken. Vorm de plamuur uit met P120 op een hard blok, nooit met je vlakke hand, vingers volgen de kuil in plaats van hem te vullen. Werk na met P240 en trek de rand uit met P320, tot er geen voelbare overgang meer is. Stevige schuurblokjes zijn hier belangrijker dan welk papier dan ook.

Bestaande lak overspuiten. Hier hoef je niets weg te halen, alleen de glans te breken zodat de nieuwe laag houvast heeft. P600 tot P800 is genoeg. In profielen, ronde hoeken en langs rubbers werkt schuurvlies beter dan papier: het volgt de vorm en schuurt geen randen kaal.

Primer klaarmaken voor kleur. Schuur vlak met P400 tot P600 en controleer met je hand, niet met je ogen. Zie je hier al een golf, dan zie je hem in de glans dubbel zo hard. Pas daarna ga je autolak spuiten.

Nat of droog, en met de hand of machine

Alles tot en met P400 doe je meestal droog. Dat gaat sneller en het papier loopt minder snel dicht. Vanaf ongeveer P800 wordt water interessant: het spoelt het slijpsel weg en geeft een gelijkmatiger krasbeeld. Hoe je dat aanpakt staat in nat schuren met waterproof schuurpapier.

Een machine is winst op grote vlakken zoals een motorkap. Op ronde delen en randen is handwerk nauwkeuriger, een machine schuurt op een rand binnen seconden door de lak heen. Schuren levert hoe dan ook stof op; hoe je dat beheerst lees je in stofvrij schuren.

Schuurstof van oude lak en plamuur wil je niet inademen: werk met afzuiging of een stofmasker en zorg voor ventilatie. Het juiste schuurmateriaal, blokken, vlies, handpads, maakt het verschil tussen een vlak paneel en een paneel dat er alleen vlak uitziet.

Fouten die je later terugziet

• Te grof beginnen op een klein defect. Een lichte kras met P80 aanpakken maakt van een probleem van een centimeter er een van een handpalm.
• Stappen overslaan. De klassieker, en je betaalt hem terug in polijsttijd.
• Doorschuren op randen. Sikken en felsranden zijn overal het dunst. Plak ze af of schuur er met de hand langs.
• Niet ontvetten tussendoor. Schuurstof met vingervet erin drukt zich in de krassen en verpest de hechting.

Veelgestelde vragen

Moet ik altijd tot op het metaal schuren?

Nee, dat is zelden nodig. Alleen bij roest, bladderende lak of een ondergrond die niet meer hecht ga je tot het staal. Zit de lak vast en gaaf, dan volstaat matteren met P600 tot P800.

Welke korrel gebruik ik om een oude laklaag te matteren?

P600 tot P800 breekt de glans zonder door de kleur heen te gaan. Controleer na afloop of het hele vlak dof is: elk glanzend plekje dat je mist, is een plek waar de nieuwe lak straks kan loslaten.

Kan ik schuurpapier voor hout ook op autolak gebruiken?

Dat kan, maar het bevalt zelden. Houtschuurpapier heeft een grovere korrelverdeling en slijt ongelijkmatig, waardoor je losse diepe krassen krijgt tussen de fijne. Papier voor lak heeft een gelijkmatiger korrel en loopt minder snel dicht.

Hoe weet ik of ik ver genoeg ben met schuren?

Voel met een vlakke hand door een dunne doek heen: je vingers merken hoogteverschillen op die je ogen missen. Schijn daarnaast met een lamp onder een scherpe hoek over het vlak. Elke schaduwlijn is een oneffenheid die de lak niet gaat verbergen.