Verfzeefjes: welke maas heb je nodig voor welke lak?

Je hebt netjes geschuurd, ontvet, afgeplakt en gemengd. En dan zit er na het spuiten toch een rij minuscule stipjes in je blanke lak. Frustrerend, want ze zitten ín de laag: wegpoetsen lukt niet zonder terug te schuren.

In veruit de meeste gevallen komt dat vuil niet uit de lucht, maar uit je eigen beker. Een verfzeefje van een paar cent vangt het weg, en het is de goedkoopste verzekering die je in de hele lakopbouw kunt afsluiten.

Waarom er altijd iets in je lak zit

Ook een gloednieuw blik lak is niet gegarandeerd schoon. Er zitten meerdere routes waarlangs vuil in je mengsel belandt:

• Gedroogde randen. Rond de sluiting van een geopend blik vormen zich velletjes en korrels die bij het roeren losschieten.
• Pigmentklonters. Zwaardere pigmenten en metallicdeeltjes klitten samen als een blik lang stilstaat.
• Roerhoutjes en maatbekers. Hergebruikt materiaal brengt oud, uitgehard product terug in je verse mengsel.
• Stof uit de werkruimte. Zodra je beker openstaat, valt er van alles in.
• Verharder- en verdunnerresten. Ook die potten hebben aankoekende randen.

Wat je zeeft, komt niet in je waaier terecht. Even belangrijk: je nozzle en naald blijven schoon, waardoor je spuitbeeld stabiel blijft. Een korrel in de nozzle geeft een scheve waaier en strepen, dat kost je meer tijd dan het zeven zelf.

Fijnheid: waar die getallen op slaan

Verfzeefjes worden aangeduid in micron (µm). Dat getal is de maaswijdte: hoe lager het getal, hoe fijner het zeefje en hoe kleiner de deeltjes die er nog doorheen kunnen.

De logica is simpel. Hoe dunner het product en hoe zichtbaarder de laag, hoe fijner je zeeft. Dikke, vullende producten hebben juist een ruimere maas nodig, anders loopt het zeefje dicht of pers je het kapot.

De exacte micronwaarde die bij jouw product past, vind je op het technisch informatieblad. Zit je daartussen? Kies dan het fijnste zeefje dat het product nog zonder duwen doorlaat.

Per laag: waar je op let

Blanke lak. Hier is elk deeltje zichtbaar, want er komt niets meer overheen. Dit is de laag waar je het fijnste zeefje voor bewaart. Zeef ná het mengen met verharder, niet ervoor, anders zeef je precies de stap eruit waarin je opnieuw vuil kunt introduceren.

Basislak en metallic. Ook fijn zeven, maar met aandacht. Bij metallic wil je pigmentklonters kwijt zonder de effectdeeltjes zelf tegen te houden. Ga je hier te fijn, dan blijft er materiaal achter in de zeef en verandert de kleurweergave. Roer het blik eerst goed op, dan hoeft de zeef minder te doen.

Primer en filler. Deze producten zijn dik en bevatten van zichzelf vulmiddelen. Een grovere maas is hier de juiste keuze. Zeven blijft zinvol: uitgeharde brokjes uit een oud blik zijn precies wat je niet in je vulprimer wilt hebben.

Zeef altijd als laatste handeling, dus na het aanmaken en verdunnen. Wat je aan verharder en verdunner toevoegt, kan zelf ook vuil meebrengen. Hoe je die verhoudingen correct afmeet, staat in mengverhouding autolak.

Praktische punten

1. Gebruik een zeefje één keer. Ze zijn ontworpen als wegwerpartikel. Een uitgespoelde zeef houdt altijd resten vast.
2. Duw niet door de zeef. Loopt het niet, dan is je maas te fijn of je mengsel te dik. Persen scheurt het gaas en dan gaat alles er alsnog doorheen.
3. Let op de vorm van je beker. Er zijn zeefjes met een brede kraag die op de rand van een bovenbeker rusten, zodat je met twee handen kunt schenken. Voor bekers met een deksel-inzet zijn er platte varianten.
4. Gebruik een schone beker. Zeven heeft weinig zin als je in een beker giet waar nog aangekoekte lak in zit.
5. Zeef ook kleine hoeveelheden. Juist bij bijwerkklusjes op zichtvlakken valt één stipje op.

Een zeefje vervangt trouwens geen schoon pistool. Als je nozzle en luchtkap nog resten van vorige keer bevatten, komt dat vuil ná de zeef alsnog in je laag. In verfspuit schoonmaken staat hoe je dat grondig doet.

Wat als het te laat is

Zitten de stipjes er al in? Laat de lak volledig uitharden, schuur de plek nat met fijn schuurpapier tot het oppervlak vlak is en polijst op. Zit het vuil dieper dan de blanke lak, dan zit er niets anders op dan terugschuren en opnieuw opbouwen. Andere lakfouten en hun herstelroute vind je in lakfouten herkennen en herstellen.

Veelgestelde vragen

Kan ik een verfzeefje meerdere keren gebruiken?

Beter niet. Er blijven altijd resten in het gaas achter die na uitharding als brokjes in je volgende mengsel terechtkomen. Ze kosten weinig en zijn bedoeld voor eenmalig gebruik.

Zeef ik voor of na het toevoegen van verharder?

Na het mengen en verdunnen. Verharder en verdunner kunnen zelf vuil bevatten, dus het heeft geen zin om alleen de basis te zeven.

Kan ik een fijne panty of koffiefilter gebruiken?

Doe dat niet. Die materialen laten vezels los en hebben geen gedefinieerde maaswijdte, waardoor je vuil erdoorheen krijgt en vezels erbij.

Moet ik lak uit een spuitbus ook zeven?

Nee, die is bij het vullen al gefilterd en zit in een gesloten systeem. Zeven is alleen aan de orde bij lak die je zelf aanmaakt en in een beker giet.