Welke primer gebruiken? Per ondergrond uitgelegd

Primer is de laag waar je lak zich aan vasthoudt. Kies je de verkeerde, dan zie je dat niet meteen: de lak ziet er prima uit, tot hij een paar maanden later bij de eerste hogedrukstraal in vlokken loslaat. De ondergrond bepaalt welk type primer je nodig hebt. De kleur van je lak bepaalt daarna alleen nog in welke tint je die primer kiest.

Hieronder loop je per materiaal langs wat je nodig hebt, plus het verschil tussen 1K en 2K.

Eerst: 1K of 2K?

Een 1K primer werk je zonder verharder. Uit een spuitbus is hij direct klaar voor gebruik; uit een blik verdun je hem nog wel. Hij droogt door verdamping van oplosmiddel, is snel klaar en makkelijk in gebruik. Nadeel: hij blijft gevoelig voor oplosmiddelen. Spuit je er een sterke 2K lak overheen, dan kan de primer opnieuw oplossen en zie je rimpels in je lak.

Een 2K primer meng je met een verharder en hardt chemisch uit. Het resultaat is veel harder, beter te schuren en volledig bestand tegen wat je er daarna overheen spuit. Voor alles wat buiten staat en er jaren goed uit moet zien, is 2K de veilige keuze. Hoe je correct mengt, lees je in mengverhouding autolak.

Vuistregel: klein bijwerkklusje binnen → 1K kan. Paneel of hele auto → 2K.

Werk veilig met 2K. De verharder in 2K-producten bevat isocyanaten. Die adem je niet zomaar in: een stofmasker is hier niet genoeg. Spuit alleen met een volgelaatsmasker met A2/P3-filters of een verseluchtkap, in een goed geventileerde ruimte, en draag handschoenen. Schuur bij voorkeur nat of met afzuiging, zodat je ook geen schuurstof binnenkrijgt.

Kaal metaal en plaatwerk

Blank staal begint binnen enkele uren te oxideren. Je wilt er dus zo snel mogelijk een laag op die hecht én afsluit.

Gebruik hier een epoxyprimer. Die hecht direct op kaal metaal, sluit het oppervlak luchtdicht af en biedt goede corrosiebescherming. Op gegalvaniseerd staal en aluminium is epoxy ook de juiste keuze, omdat gewone primers daar vaak onvoldoende grip op hebben.

Zit er nog roest? Verwijder die eerst volledig, primer over roest heen betekent dat de roest gewoon doorwoekert. Lees hoe je dat aanpakt in roest op je auto verwijderen.

Plaatwerk dat vlak moet worden

Heb je geplamuurd of zitten er lichte oneffenheden in het paneel, dan gebruik je een vulprimer. Die bouwt dikker op en laat zich na uitharding vlak schuren, zodat kleine putjes en schuurkrassen verdwijnen.

Werkwijze: spuit twee tot drie ruime lagen, laat volledig uitharden en schuur vlak met schuurpapier in oplopende korrel. Welke korrel je wanneer pakt, staat in schuren voor het spuiten.

Belangrijk: vulprimer is geen roestbescherming. Op kaal metaal gaat er eerst epoxy onder.

Kunststof: bumpers, spoilers en spiegelkappen

Kunststof is glad, vet van zichzelf en beweegt mee. Gewone primer laat daar los zodra het paneel buigt.

Je hebt hier een kunststofprimer nodig, ook wel hechtprimer of plastic primer genoemd. Dat is een dunne, meestal transparante laag die je in één of twee lichte passages aanbrengt. Hij vult niets, hij zorgt alleen dat de laag erna blijft zitten.

Let op deze drie dingen:

1. Ontvet grondig met een ontvetter die geschikt is voor kunststof. Nieuwe onderdelen hebben vaak nog lossingsmiddel van de mal op zich zitten.
2. Schuur licht op met fijn schuurpapier of een schuurvlies, zodat de primer ergens in kan grijpen.
3. Spuit dun. Te dik aanbrengen maakt de laag juist minder flexibel.

Werk je aan een beschadigde bumper, dan komt de volledige volgorde aan bod in bumperschade zelf herstellen.

Carbon en glasvezel

Op carbon en polyester wil je twee dingen tegelijk: hechting en het wegwerken van de weefselstructuur die anders door je lak heen schemert. Een vulprimer op 2K-basis doet allebei. Schuur na uitharding vlak en controleer bij strijklicht of het weefsel echt weg is, anders zie je het later terug in je hoogglanslak.

Kies je primer in de juiste kleur

De tint van je primer bepaalt hoeveel lagen lak je nodig hebt om te dekken.

• Wit, geel en rood dekken slecht. Die spuit je over een witte of lichtgrijze primer, anders wordt de kleur dof en heb je extra lagen nodig.
• Zwart, donkerblauw en donkergroen komen juist beter uit over een donkergrijze primer.
• Twijfel je? Middengrijs is de veilige middenweg.

De juiste primertint scheelt je zomaar een hele laag lak.

De volgorde in het kort

1. Ontvetten
2. Schuren
3. Nogmaals ontvetten en afstoffen
4. Primer aanbrengen, in de juiste soort voor je ondergrond
5. Uitharden en vlak schuren
6. Ontvetten en lak spuiten

Veelgestelde vragen

Kan ik lak direct op kunststof spuiten zonder primer?

Dat kan technisch, maar de lak laat vrijwel altijd los zodra het onderdeel buigt of een tik krijgt. Een dunne hechtprimer kost een paar minuten extra en voorkomt dat je het hele paneel opnieuw moet doen.

Moet ik primer altijd schuren voordat ik lak?

Vulprimer wel, die is bedoeld om vlak geschuurd te worden. Hechtprimer op kunststof schuur je juist niet, die is zo dun dat je er direct doorheen gaat.

Hoe lang mag primer blijven staan voordat ik lak?

Houd je aan het overspuitinterval op het technisch informatieblad. Wacht je te lang, dan is het oppervlak dicht en moet je opnieuw licht opschuren voor hechting.

Wat gebruik ik op een plek waar de oude lak nog goed zit?

Dan hoef je vaak alleen op te schuren en te ontvetten. Twijfel je of de oude lak 1K of 2K is, gebruik dan een isolerende 2K primer als tussenlaag.