Zink spray

Wat is zinkspray?

Zinkspray is een spuitbus met een coating die voor het grootste deel uit fijn zinkpoeder bestaat. Op blank staal gespoten vormt die een zinklaag die het metaal op dezelfde manier beschermt als bij thermisch verzinken, en daarom heet het ook koudverzinken. Je gebruikt het om beschadigingen in verzinkt staal te herstellen en om kaal staal extra te beschermen tegen roest.

Een volwaardige vervanging voor thermisch verzinken is het niet. Het principe is hetzelfde, maar een laag uit de spuitbus is veel dunner dan wat een verzinkerij aanbrengt. Zinkspray is dus gemaakt voor reparaties, lasnaden en kleinere onderdelen, en niet om een complete constructie mee te verzinken.

Hoe beschermt zink tegen roest?

Zink is onedeler dan staal. Komen de twee samen in contact met vocht, dan corrodeert eerst het zink en blijft het staal gespaard. Dat heet kathodische bescherming. Het werkt ook bij een kleine kras of een boorgat: het zink eromheen beschermt het kale staal. Een gewone laklaag kan dat niet, die beschermt alleen zolang hij heel is. Daarom zegt het percentage op de bus veel. Dat gaat meestal over het aandeel zink in de droge laag: hoe hoger, hoe meer zink er is om zich op te offeren. Hoe de fabrikant het precies bedoelt, lees je op het etiket of in het technische blad.

Let op: de zinkdeeltjes moeten direct contact maken met het staal. Spuit zinkspray daarom op schoon, blank metaal en nooit over primer, roestomvormer of oude lak.

Zinkspray of alu-zinkspray?

Beide beschermen staal met zink, maar op deze punten verschillen ze:

• Uiterlijk: zinkspray droogt mat grijs op, alu-zinkspray zilverglanzend, zodat hij lijkt op vers verzinkt staal.
• Samenstelling: zinkspray heeft een hoog zinkgehalte, bij sommige bussen 97 tot 99%. In alu-zinkspray zit naast zink ook aluminiumpigment.
• Sterk in: zinkspray is de keuze voor lasnaden, boorgaten, zaagsneden en kaal staal onder lak, alu-zinkspray voor het zichtbaar bijwerken van hekwerk, beslag en ander verzinkt werk.
• Voorbeelden: zinkspray vind je als Dupli-Color Zinkspray 99%, MTN Wepro Zinc 99% en Zinc Matt Cold Galvanized 98% en Air Crafts Zinkspray 97%. Alu-zinkspray heb je als Motip Alu-Zinkspray en Industrial Alu-Zinkspray, Colorworks Alu-Zinkspray en Air Crafts Zink Aluminium.

Motip heeft zinkspray in meerdere lijnen, waaronder de gewone Zinkspray, de Herstelzinkspray en varianten van Colorworks, Deco en Air Crafts. Van MTN Wepro vind je naast de matte zinksprays van 98 en 99% ook de zilverkleurige Galvanized Zinc Silver.

Zo gebruik je zinkspray

1. Maak blank: verwijder roest, lasslak, walshuid en oude lak tot op het blanke metaal, met een borstel of een schuur- of slijpschijf.
2. Ontvet het metaal en laat het goed drogen. Krijg je roest in putjes er niet uit, dan is zinkspray daar niet de juiste keuze: zet die roest om met een roestomvormer en spuit daarna een primer.
3. Schud extra lang. Zinkpoeder is zwaar en zakt snel naar de bodem. Schud minstens drie minuten nadat je de mengkogel hoort en tussendoor opnieuw.
4. Spuit twee tot drie lagen vanaf 20 tot 30 cm, met de droogtijd van de bus ertussen. Spuit iets ruimer dan de beschadiging, zodat de nieuwe laag overlapt met het bestaande zink.
5. Laat goed doordrogen voordat je gaat lakken of het onderdeel gebruikt. Na een half uur is zinkspray vaak al stofdroog, maar voor overlakken of monteren heeft de laag meer tijd nodig. Kou en vochtige lucht rekken dat nog op, dus volg de tijden op de bus.

Moet je na het behandelen nog lassen, kies dan een lasprimer uit de primers voor metaal. Bij het lassen en slijpen van verzinkt staal komen zinkdampen vrij. Werk buiten of met afzuiging en draag adembescherming met een passend deeltjesfilter.

Aflakken op zinkspray

Zinkspray kun je als eindlaag laten staan, zeker de zilverkleurige alu-zinkvarianten. Wil je er toch een kleur op, dan kan dat, maar niet elke lak hecht goed op zink. Synthetische lak kan op zink na verloop van tijd loslaten. Veiliger is een tussenlaag, zoals een epoxy tussenlaag of een primer die geschikt is voor zink, met daarop je kleurlak. De fabrikant vermeldt op de bus welke lakken erop passen.

Zinkspray in werkplaats en staalbouw

In werkplaatsen en bij staalbouw is zinkspray een vaste klant. Je gebruikt het op lasnaden, zaagsneden en boorgaten in verzinkte profielen, op bouten, beugels en ankers, en bij het bijwerken van aanhangers, hekwerk en balkonhekken na montage. Meer sprays voor onderhoud aan machines en constructies vind je bij de industriële spuitbussen.