Schuurpapier

Hoe is schuurpapier opgebouwd?

Schuurpapier bestaat uit drie lagen: een drager, een laag slijpkorrels en een bindmiddel dat die korrels vasthoudt. De korrel bepaalt hoe grof het papier schuurt, de drager hoe stevig of soepel het is. Samen bepalen ze of een vel geschikt is voor hout, metaal of lak. Het getal met de P, zoals P120, geeft de korrelgrootte aan: hoe hoger het getal, hoe fijner.

Korund, siliciumcarbide of keramisch?

• Korund (aluminiumoxide): taai en slijtvast, de standaard voor hout, metaal, plamuur en lak. Het meeste droge schuurpapier heeft deze korrel.
• Siliciumcarbide: harder en scherper, maar ook brosser. Tijdens het schuren breken de korrels af in nieuwe scherpe punten. Je vindt ze vooral op waterproof papier voor lak, primer en kunststof.
• Zirkonium en keramisch: blijven onder hoge druk en warmte lang scherp, voor zwaar werk aan staal en rvs. Deze korrels zitten vooral op banden en schijven.

Drager, strooiing en stearaatlaag

De drager is het papier of doek waar de korrels op zitten. Dun, soepel papier, vaak aangeduid met de letter A of B, werkt prettig met de hand en op rondingen. Zwaarder papier (C tot E) houdt het langer vol op een machine. Schuurlinnen is van textiel: sterk, scheurvast en soepel, en daardoor geschikt voor metaal en ronde vormen. Een papieren drager is gevoelig voor vocht. Bewaar schuurpapier daarom vlak en droog, het liefst in de verpakking: in een vochtige schuur of garage gaat het krullen en kan de korrel loslaten.

De strooiing zegt hoe dicht de korrels op elkaar zitten. Bij een gesloten strooiing is het hele oppervlak bedekt. Dat papier schuurt agressief en past bij hard materiaal zoals metaal. Bij een open strooiing zit er ruimte tussen de korrels, zodat stof van hout, verf en plamuur minder snel blijft hangen.

Veel papier voor lakwerk heeft daarnaast een stearaatlaag: een droge coating die voorkomt dat lak- en plamuurstof zich vastzet tussen de korrels. Zo blijft het papier langer scherp.

Loopt je papier toch snel vol, kijk dan eerst naar de laag en je werkwijze. Vaak is de lak of plamuur nog niet goed uitgehard, druk je te hard of pak je een te fijne korrel voor de klus. Verse lagen worden door de wrijving warm en smeren dan tussen de korrels. Wacht tot alles goed droog is, of stap over op schuurgaas met een open net.

Schuurpapier kiezen per materiaal

• Kaal hout: begin met P80 tot P120 en werk af met P180 tot P240, altijd met de nerf mee. Daarna volgt een houtprimer of lak.
• Bestaande lak en verf: licht opruwen met P240 tot P400 is genoeg om een nieuwe laag te laten hechten. Loszittende verf haal je eerst grof weg.
• Metaal: roest en oude lak weg met P40 tot P80, daarna P120 tot P240. Kaal staal sluit je snel af met een epoxy primer, voordat er vliegroest ontstaat. Gebruik een vel vol metaalstof daarna niet meer op blank hout: in eiken en andere looizuurrijke houtsoorten geven achtergebleven metaaldeeltjes donkere vlekjes.
• Plamuur: vlak schuren met P80 tot P180 en fijner nawerken met P240. Polyesterplamuur schuur je altijd droog.
• Kunststof: alleen fijn schuren, vanaf P240, en daarna een primer die op kunststof hecht.

Handmatig of machinaal: welke vorm kies je?

Voor handwerk pak je losse schuurvellen van A4-formaat of schuurpapier van de rol, dat je om een schuurblok vouwt. Werk je met een excenter-, delta- of vlakschuurmachine, dan heb je papier nodig dat precies op de zool past, met klittenband en het juiste gatenpatroon. Ga je nat schuren, kies dan waterproof schuurpapier. Gewone papieren dragers worden slap in water en laten los.

Tip: haal na het schuren al het stof weg voordat je gaat spuiten. Zuig of blaas het grove stof weg en neem het oppervlak daarna af met een kleefdoekje. Zo voorkom je stofjes in je laklaag.