Polijstschijven

Wat is een polijstschijf?

Een polijstschijf is een ronde schijf die het polijstmiddel met de kracht van een machine over het oppervlak beweegt. In de autowereld bedoelt men er meestal een schuimschijf mee die je met klittenband op de steunschijf van je polijstmachine zet. In de metaalbewerking gaat het om vaste schijven van vilt, katoen of sisal die je op een as spant. In de praktijk lopen de woorden polijstschijf en polijstpad door elkaar, en 3M noemt zijn schuimpads voor lak ook polijstschijven. Het principe is bij beide gelijk: een hardere schijf snijdt meer, een zachtere schijf werkt af. Hoe het polijsten van lak in zijn geheel verloopt, lees je bij auto polijsten.

Zo lees je de kleurcode van 3M Perfect-It

Bijna elke fabrikant geeft de hardheid van zijn schuimschijven aan met een kleur, maar een vaste standaard bestaat niet. Een oranje schijf van het ene merk kan zachter zijn dan een oranje schijf van een ander merk. Bij 3M Perfect-It staat de hardheid gelukkig ook in de naam:

• Oranje, hard: een gewafelde schijf voor de eerste, snijdende stap met een grove pasta.
• Groen, medium: voor correctie met wat minder snijkracht, of als tussenstap.
• Geel, hoogglans: een gewafelde schijf voor de fijnere stap richting glans.
• Blauw, ultrafine: de zachtste gewafelde schijf, voor de laatste finish met een hoogglanspasta zoals Ultrafina SE.

Houd de volgorde van hard naar zacht aan en gebruik per stap een eigen schijf. Welke pasta bij welke stap hoort, lees je bij de polijstmiddelen, en op de verpakking van de pasta staat vaak welke schijf 3M erbij aanraadt. Na gebruik gaan schuimschijven door een sopje van lauw water met een mild reinigingsmiddel, waarna ze aan de lucht drogen.

Schijven van vilt, katoen en sisal

Voor metaal, en soms voor glas en hard kunststof, werk je met vaste schijven die veel steviger zijn dan schuim:

• Sisal: grof en stug, voor het voorpolijsten van metaal en het wegwerken van fijne krassen.
• Gestikt katoen: door de stiksels stevig, voor de tussenstap met een snijdende pasta.
• Los katoen: zacht en soepel, voor de hoogglansafwerking.
• Vilt: vlak en stevig, goed voor vlakke delen en randen. Er zijn ook viltschijven met klittenband voor op een steunschijf.

Bij deze schijven gebruik je vaak een vaste polijstpasta in blokvorm, die je kort tegen de draaiende schijf houdt. Werk ook hier van grof naar fijn en gebruik per pasta een eigen schijf. Zwaar geoxideerd aluminium pak je bijvoorbeeld eerst aan met sisal of gestikt katoen en een snijdende pasta, en daarna werk je af met los katoen en een fijne pasta. Hoe je elk metaal apart aanpakt, lees je bij metaal polijsten.

Katoenen en sisal schijven houd je schoon door ze tussendoor uit te borstelen met een stugge borstel of een speciale kam. Voelt een schijf hard en verzadigd aan, dan is hij aan vervanging toe.

Op welke machine gebruik je een polijstschijf?

• Polijstmachine: schuimschijven en viltschijven met klittenband zet je op een steunschijf. Bij steunschijven en adapters lees je welke aansluiting je nodig hebt.
• Boormachine: schijven en kegels met een schacht span je in de boorkop, handig voor kleine onderdelen en velgen. Zie ook de polijstcones.
• Bankslijper of polijstmotor: vaste schijven op een as, voor losse onderdelen die je met de hand tegen de schijf houdt.
• Haakse slijper: alleen een model met toerenregeling en een schijf die voor dat toerental geschikt is. Op vol toerental wordt het metaal te heet en is de kans op ongelukken groot.

Veilig werken met polijstschijven

Controleer altijd het maximale toerental op de schijf en ga daar nooit overheen. Draag een veiligheidsbril, want pasta en metaaldeeltjes vliegen in het rond. Houd het werkstuk bij een bankslijper onder het midden van de schijf, zodat die het niet omhoog en naar je toe kan slingeren, en laat nooit een scherpe rand tegen de draairichting in lopen. Losse mouwen, sieraden en handschoenen houd je juist uit de buurt van een draaiende schijf, omdat ze gegrepen kunnen worden. Meer over passende bescherming vind je bij persoonlijke bescherming.